Kontrola zwolnień lekarskich i jej konsekwencje

548

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza kontrole w dwóch zakresach: po pierwsze – bada prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy (tym zajmują się lekarze orzecznicy), po drugie – prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich (zajmują się tym wyznaczeni pracownicy ZUS).

W pierwszym przypadku ZUS kontroluje, czy lekarz prawidłowo orzekł o chorobie, kontroluje także druki zwolnień lekarskich. Może zatem przeprowadzić badanie ubezpieczonego, skierować ubezpieczonego na badanie specjalistyczne, zażądać od lekarza – który wystawił zaświadczenie lekarskie – udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego lub udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie; może też zlecić wykonanie badań pomocniczych w wyznaczonym terminie. W 2014 roku wałbrzyski oddział ZUS dokonał ponad 11 tys. kontroli z zakresu orzecznictwa.

W drugim przypadku, upoważnieni pracownicy ZUS przeprowadzają kontrolę w miejscu pracy, miejscu prowadzenia działalności gospodarczej albo w miejscu zamieszkania osoby wnioskującej o zasiłek. Kontroli podlegają zwolnienia lekarskie bez względu na wskazania lekarskie – „chory powinien leżeć” lub „chory może chodzić”. Wskazanie „chory może chodzić” oznacza jedynie możliwość wykonywania zwykłych czynności życia codziennego.

Każda nieobecność osoby kontrolowanej we wskazanym miejscu powinna zostać usprawiedliwiona. W takim przypadku do chorego wysyłane jest pismo z prośbą o wskazanie przyczyny nieobecności. Niewyjaśnienie nieobecności jest podstawą do uznania, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane nieprawidłowo. Bezpośrednią sankcją nieprawidłowo wykorzystywanego zwolnienia lekarskiego jest utrata prawa do zasiłku chorobowego.

W 2014 roku wałbrzyski oddział ZUS przeprowadził blisko 4 tys. kontroli w tym zakresie: 3 tys. w miejscu pobytu osoby kontrolowanej, natomiast  kolejne dotyczyły dokumentacji przedłożonej do wyjaśnienia.

Ubezpieczonego może skontrolować także jego pracodawca: ma to miejsce wówczas, kiedy dany pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób.

Chory na dostarczenie zwolnienia lekarskiego ma 7 dni od daty jego otrzymania. Przekroczenie tego terminu także skutkuje obniżeniem zasiłku chorobowego.