Co dokładnie jest spamem i jak się przed nim bronić?

912

W dzisiejszych czasach posiadanie skrzynki mailowej jest standardem, ale wiąże się to, niestety, z otrzymywaniem niechcianych maili reklamujących produkty, usługi, tudzież zawierających inną niechcianą przez nas treść. Zarówno w języku potocznym, jak i w języku prawnym, nazywa się to „spamem”. W szerszym tego słowa znaczeniu spam obejmuje także niechcianą korespondencję otrzymywaną na telefony komórkowe, faks czy na różnego rodzaju komunikatory internetowe. Tym, co łączy wszystkie te niechciane informacje, jest m.in. brak zgody odbiorcy na ich otrzymywanie.

Jak wynika z ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, zakazane jest wysyłanie niezamówionej informacji handlowej, skierowanej do oznaczonego odbiorcy, za pomocą środków komunikacji elektronicznej (w szczególności poczty elektronicznej). Informacją handlową jest każda informacja przeznaczona bezpośrednio lub pośrednio do promowania towarów, usług lub wizerunku przedsiębiorcy lub osoby wykonującej zawód. Ponadto, informacja handlowa powinna zostać wyraźnie wyodrębniona i oznaczona w sposób niebudzący wątpliwości, że jest informacją handlową. Przesyłka taka wymaga zgody usługobiorcy, przy czym nie może być ona domniemana ani dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści. W związku z tym, do skrzynki poczty elektronicznej mogą być wysyłane tylko e-maile uprzednio zamówione przez usługobiorcę. Ponadto, zgoda taka może być odwołana w każdym czasie.

Wiele firm stara się obejść przepisy ustawy, wysyłając maila z zapytaniem, czy odbiorca wyraża zgodę na otrzymywanie informacji handlowych dotyczących określonego produktu czy usługi. Wiadomość taką również należy uznać za niezamawianą informację handlową, jeśli poza samym pytaniem zawiera treści promujące produkt, którego dotyczy.

Należy pamiętać o tym, że prawie zawsze adres podany jako adres nadawcy nie jest prawdziwym adresem spamera, lepiej więc na niego nie odpowiadać ani nie klikać w żadne linki. Zazwyczaj zamiast pożądanego skutku, zaowocuje to większą ilością niechcianej korespondencji. Prezes UOKiK wskazuje również, że spam zaczyna coraz częściej być wykorzystywany jako nośnik niebezpiecznych treści w internecie, takich jak: wirusy, konie trojańskie, dialery i inne robaki komputerowe, które mogą instalować się na naszych komputerach, niszczyć zawartość dysków, szpiegować nasze zachowania w internecie albo przekierowywać nasze połączenia na numery o podwyższonej płatności. Dlatego pod żadnym pozorem nie należy otwierać załączników do wiadomości od nieznanych nadawców albo takich, których się nie spodziewamy.

Jeśli jednak jest to mail firmowy, a ty nie wyraziłeś zgody na na otrzymywanie korespondencji od nadawcy lub Twój adres nie został mu przekazany przez inną firmę, której nie pozwoliłeś na udostępnianie go osobom trzecim, albo nawet jeśli taką zgodę wyraziłeś, ale chcesz ją odwołać, zawsze masz prawo to zrobić. Wystarczy przesłać pocztą elektroniczną wiadomość o przykładowej treści: „Sprzeciwiam się dalszemu wykorzystywaniu przez Waszą firmę moich danych osobowych do celów marketingowych i przekazywania tych danych innym podmiotom”.

Wskazać należy, że kto przesyła za pomocą środków komunikacji elektronicznej niezamówione informacje handlowe, podlega karze grzywny (art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną). Ściganie wykroczenia przesyłania niezamówionych informacji handlowych następuje jednak na wniosek pokrzywdzonego, tak więc to odbiorca niezamówionej informacji handlowej winien złożyć zawiadomienie na policję w związku z popełnieniem wykroczenia. Ustawodawca uznał także, że wysyłanie niezamówionej informacji handlowej jest czynem nieuczciwej konkurencji, stąd też ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji będzie mieć zastosowanie do roszczeń odbiorcy spamu, takich jak: zaniechanie niedozwolonego działania, usunięcie skutków niedozwolonych działań, złożenie stosownego oświadczenia, odszkodowanie i wydanie bezpodstawnych korzyści oraz nawiązki na określony w ustawie cel społeczny. Najbardziej wykorzystywane może być roszczenie o zaniechanie niedozwolonych działań, pozwalając na zakończenie rozsyłania spamu. Jednocześnie jednak mamy prawo do ochrony naszych dóbr osobistych np. prawa do prywatności, na podstawie art. 23 i 24 kodeksu cywilnego.

Wydaje się jednak, że najrozsądniej jest po prostu dokładnie czytać wszelkie regulaminy na wszystkich stronach internetowych i nie wyrażać zgody na wszelkie działania usługodawców, którzy często proszą o wyrażenie zgody na przekazywanie danych osobowych innym podmiotom. Należy także uważać, gdzie wpisujemy swój adres internetowy i zdecydowanie należy unikać tego na forach internetowych. Dobrym rozwiązaniem są również filtry antyspamowe, niemniej jednak wydaje się, że musimy pogodzić się z istnieniem spamu. Już dziś przecież, wchodząc na przeróżne strony internetowe, wyskakują nam okienka z reklamami, które niekoniecznie chcemy oglądać. Zdaje się więc, że spam jest po prostu znakiem dzisiejszych czasów.